เมนู

 

บทความ

สินค้า

บรรจุภัณฑ์

กฤษฎาสมุนไพร

วัตถุดิบสมุนไพร

ผลิตภัณฑ์สมุนไพร

งานแพทย์แผนไทย

งาน อ.ย.

 

จดหมายข่าว

กรอก Email เพื่อรับข่าวสาร
 
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
สวนสมุนไพรมหิดล
สมาคมผู้ผลิตยาสมุนไพร
กองควบคุมยา
กองการประกอบโรคศิลปะ
อย.
แพทย์แผนไทยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก
สถาบันการแพทย์แผนไทย
ตรวจสอบการส่งไปรษณีย์

ชาชงสมุนไพร

            ชา เป็นอะไรที่ใคร ๆ ก็รู้จักกันทั้งโลก ไม่ว่าจะชาติไหน ๆ คำว่า ชาแท้ ๆ เป็นชื่อพืชชนิดหนึ่ง มีชื่อทางวิยาศาสตร์ว่า Camellia sinensis หรือ Thea sinensis (syn.) อยู่ในวงศ์ Theaceae พืชชนิดนี้น่าจะมีถิ่นกำเนิดมาจากจีน เมื่อไม่นานมานี้นักวิทยศาสตร์ยังค้นพบว่า ชา ทั้งชาดำและชาเขียว มีฤทธิ์ต้านมะเร็งได้ด้วย

            การดื่มชาเป็นประจำนั้นสามารถช่วยลดการเกิดมะเร็งที่อวัยวะต่าง ๆ ได้ เช่น มะเร็งในกระเพาะอาหาร หลอดอาหาร ลำไส้เล็ก ปอด ผิวหนัง ลำไส้ใหญ่ ตับอ่อน และมะเร็งเต้านม

            เมื่อร่างกายเราเจ็บไข้ได้ป่วย หรืออีกหลาย ๆ โรค เราอาจจะสามารถฟื้นตัวได้เอง โดยไม่ต้องกินยาสังเคราะห์ จนทำให้ร่างกายของเราถึงกับสูญเสียความสามารถในการสร้างภูมิคุ้มกันไป หรือเมื่อเราจะใช้ยา เราลองมองหายาที่ผลิตมาจากธรรมชาติ ใช้ในการเยียวยาดูก่อน และชาสนไพรก็น่าจะเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง สำหรับหลาย ๆ ท่านที่ต้องการดื่มชา เพื่อความสุนทรีย และบำรุงสุขภาพก็นับได้ว่าเป็นอีกทางเลือกที่ดีในชีวิตของคนเรา ที่ได้สัมผัสเชื่อมโยงเข้ากับธรรมชาติ ได้ผ่านกลิ่นรสที่หอมละมุนของชา ซึ่งในบ้านเราก็มีชาสมุนไพรมากมายหลากหลายให้เลือก ล้วนแล้วแต่มีประโยชน์ต่อร่างกายทั้งสิ้น อีกทั้งยังหาซื้อได้ง่าย ทำเองก็ได้ไม่ยุ่งยากแต่อย่างใด

            กระแสนิยมสมุนไพรในบ้านเรามีมาอย่างต่อเนื่อง ชาสมุนไพรก็เป็นอีกหนึ่งในโปรดักส์ยอดฮิตเช่นกัน ในความเป็นจริงแล้วนั้น ด้วยวิถีชีวิตประจำวันการกินอาหารของคนไทยผูกพันอยู่กับสมุนไพรมาช้านานคนในรุ่นก่อน ๆ เวลารับประทานอาหารแต่ละมื้อจะมีเนื้อสัตว์ปะปนอยู่น้อยสุขภาพจึงดี ดังนั้นพืชสมุนไพรไม่ว่าจะเป็นผักหรือผลไม้ต่างมีกากใยไฟเบอร์สูง เมื่อรับประทานเข้าไปล้วนแล้วแต่จะเสริมสร้างประโยชน์ให้กับร่างกายทั้งสิ้น การปลุกกระแสให้คนไทยหันมานิยมดื่มชาสมุนไพรกันมากขึ้นนั้น ก็ควรจะมีความรู้ที่ถูกต้องในเรื่องคุณสมบัติของชาสมุนไพรด้วย

            ชาสมุนไพรใช้ดื่มเล่น ๆ เป็นเครื่องดื่มชนิดหนึ่งไม่มีพิษภัยอะไรและในขณะเดียวกันก็สามารถใช้เป็นยาได้ด้วย เมื่อชาสมุนไพรเป็นได้ทั้งสองอย่างในเวลาเดียวกันนั้น จึงควรคำนึงถึงด้วยว่าต้องดื่มมากน้อยขนาดไหนจึงจะกลายเป็นยาแค่ไหนใช้บำรุงสุขภาพ ดื่มแบบไหนเป็นเครื่องดื่มเล่น ๆ

            วิธีชงชาโดยส่วนใหญ่มักจะใช้กับสมุนไพรที่ต้องการให้คงความหอมอร่อยของกลิ่นรสไว้ เพื่อให้ชวนดื่ม และเน้นการบำรุงสุขภาพมากกว่าที่จะใช้เป็นยา ซึ่งในกรณีนี้ไม่มีอันตรายใด ๆ พืชสมุนไพรที่อยู่ในรูปชาชงประเภทนี้ ได้แก่ ชาขิง ข่า มะตูม ตะไคร้ เตยหอม กระเจี๊ยบ สาลี่ แอปเปิ้ล เป็นต้นซึ่งเป็นชาที่ดื่มได้ทั้งวัน และเป็นเครื่องดื่มรับรองแขกก็ได้ ชาสมุนไพรอีกประเภท เป็นชนิดที่ใช้ดื่มเพื่อบำรุงสุขภาพหรือจะใช้ดื่มเป็นยาก็ได้ เช่น ชาหญ้าปักกิ่ง รากหญ้าคา รางจืด ถ้าจะดื่มบำรุงสุขภาพวันละถ้วย ดื่มติดต่อกันไปหลาย ๆ วันก็ไม่มีอันตราย

            ซึ่งหากรู้จักเลือกใช้สรรพคุณของสมุนไพรนั้น ๆ เราก็สามารถนำชาชงปรุงให้เป็นยาเพื่อแก้อาการโรคได้เช่น หากมีอาการขัดเบาสามารถใช้ มะตูม ซึ่งมีฤทธิ์ขับปัสสาวะและบำรุงกำลัง วิธีการดื่มนั้นถ้าดื่มแบบเครื่องดื่มเล่น ๆ คงจะไม่เห็นผล จะต้องรู้ว่าการใช้ประโยชน์ของมะตูมเพื่อเป็นยานั้นต้องดื่มวันละ 3 ครั้ง ๆ ละ 1 ถ้วย ดื่มอย่างน้อยประมาณ 5-7 วัน จึงจะเห็นผล

            ส่วนใครที่มีพิษไข้ ผิดสำแดง หรือต้องการแก้พิษเบื่อเมาต่าง ๆ รวมถึงอาการเมาค้างก็ต้องดื่มชารางจืดบ่อย ๆ ในช่วงทุก 4 ชั่วโมง หรือทุกครั้งที่มีไข้ หรืออาจจะดื่มต่างน้ำไปเลยสัก 2-3 วัน เมื่ออาการดีขึ้นจึงค่อยเลิก ถ้าดื่มแบบเครื่องดื่มรสหอมอร่อยวันละแก้วก็ไม่ได้ผล ส่วนชาดอกคำฝอย มีสรรพคุณช่วยขับเหงื่อ เป็นยาระบายอ่อน ๆ บำรุงหัวใจ บำรุงโลหิตและขับระดู มักนิยมนำมาชงดื่มแก้อาการดังกล่าว ข้อควรระวังของชาดอกคำฝอยก็คือ ไม่ควรให้ในสตรีที่มีครรภ์ เพราะดอกคำฝอยเป็นยาบำรุงเลือดและขับประจำเดือน ถ้าดื่มมาก ๆ อาจแท้งได้

            นอกจากนี้ยังมีการเข้าใจคลาดเคลื่อนกันมากว่า ชาดอกคำฝอยสามารถลดน้ำหนักได้ ยังไม่มีรายงานการทดลองยืนยันเป็นที่แน่ชัดร้อยเปอร์เซ็นต์ ชาประเภทสุดท้ายต้องถือว่าเป็นยาสมุนไพรที่อยู่ในรูปของชามากกว่า คือ การเอาสมุนไพรที่เป็นยามาแปรรูป เพื่อนำมาใช้ได้สะดวกรวดเร็วทันใจ ชาที่ถือว่าเป็นยาไม่สามารถนำมาดื่มเล่น ๆ ได้เช่น ชาชุมเห็ดเทศ ชามะขามแขก ชาทั้งสองชนิดนี้มีสรรพคุณเหมือนกันคือเป็นยาระบาย การใช้ควรกินตามขนาดและระยะเวลาที่กำหนดไว้ เมื่อยาออกฤทธิ์ระบายถ่ายท้องคล่องแล้ว ก็ควรหยุดดื่ม ไม่ควรดื่มติดต่อกันนาน ๆ เพราะทั้งชาชุมเห็ดเทศและชามะขามแขกมีฤทธิ์ไปกระตุ้นลำไส้ให้เกิดความเคยชิน หากดื่มติดต่อกันนาน ๆ จะต้องเพิ่มขนาดยามากขึ้นถึงจะได้ผล และอาจทำให้ระบบขับถ่ายทำงานไม่เป็นปกติ จะต้องอาศัยแต่ยาระบายเรื่อยไป

            จะดื่มชาสมุนไพรอย่างไรให้ได้ประโยชน์สูงสุดและปลอดภัย ดื่มอย่างไรจึงจะเป็นการป้องกันและบำรุงสุขภาพ ดื่มแบบไหนจึงจะใช้เป็นยารักษาโรคและอาการที่ไม่พึงปรารถนา ที่กล่าวมาคงจะอธิบายได้พอเข้าใจกันดีก่อนที่จะดื่มชากันอย่างมีความสุขนะครับ

สมุนไพรที่ใช้บริโภคแบบชา

            สมุนไพรที่ใช้รูปแบบในการบริโภคเช่นเดียวกับชา เรามักจะเรียกว่า ชาสมุนไพร ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเป็นสมุนไพรที่มีกลิ่น ที่ต้องการคงไว้ไม่ให้สูญเสียกับความร้อนที่มากเกินไป และผู้บริโภคที่นิยมดื่มชาสมุนไพร นอกจากต้องการฤทธิ์ทางยาแล้ว ยังต้องการสัมผัสกลิ่นที่ละเมียดละไมจากสมุนไพรด้วย

            ชาสมุนไพร เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้มาจากส่วนต่าง ๆ ของพืช 5 ส่วนคือ ต้น ลูก ดอก ใบ รากที่นำไปตากแดด อบแห้งแล้วตัดสับหรือบดโดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อ นำไปบริโภคโดยการต้มหรือชงกับน้ำ ซึ่งชาสมุนไพรจัดเป็นอาหารที่กำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 280) พ.ศ.2547 เรื่อง ชาสมุนไพร จะต้องมีคุณภาพมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหด รวมทั้งวิธีการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ในการผลิตการเก็บรักษาอาหาร ภาชนะบรรจุ ตลอดจนฉลากได้ผ่านการตรวจสอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาว่ามีความถูกต้องเหมาะสมจึงจะสามารถผลิตหรือนำเข้าเพื่อออกจำหน่ายได้

            ส่วนคุณค่าทางยาของชาสมุนไพรนั้น ขึ้นยู่กับชนิดของตัวชาสมุนไพรที่นำมาปรุง ไม่ใช่ว่าชาสมุนไพรทุกชนิดจะปลอดภัยต่อการดื่มเสมอไป ตรงกันข้าม หากไม่รู้จักสรรพคุณทางยาที่เหมาะสมแล้ว ก็อาจจะเป็นอันตรายสำหรับบางคนได้ วิธีที่ดีที่สุดในการดื่มชาสมุนไพรก็คือต้องเรียนรู้ข้อมูลของสมุนไพร ที่ใช้ในการบริโภคเป็นอย่างดีเสียก่อนเพราะสมุนไพรแต่ละชนิดมีข้อควรระวัง ขนาด และ สรรพคุณที่แตกต่างกันออกไป ยิ่งถ้าเป็นสมุนไพรที่ใช้ในการรักษาโรคที่รุนแรงด้วยแล้วก็ยิ่งต้องระวังเป็นพิเศษ

            ชาสมุนไพรส่วนใหญ่ จะมีสรรพคุณในการบำรุงสุขภาพโดยช่วยย่อยอาหาร ช่วยขับลม หรือเพียงเพื่อเสพกลิ่นรสเช่น ชาใบเตย ชาใบตะไคร้ ชามะตูม ที่มักจะดื่มได้เรื่อย ๆ ไม่จำกัดปริมาณหรือเวลา ชาสมุนไพรที่มีขายในท้องตลาดส่วนใหญ่มักจะเป็นชาประเภทนี้ สรรพคุณของสมุนไพร บางชนิดที่นำมาทำเป็นชาชงดื่มที่นิยมกันมาก เช่น

            ชารางจืด กำจัดพิษ (Detoxifier and Body-cleanser)  ทำจากใบรางจืดอบแห้งมีกลิ่นใบไม้แห้ง หอมอ่อนๆ เป็นธรรมชาติ ให้น้ำชาสีน้ำตาลออกเขียว มีสรรพคุณกำจัดพิษ แก้เมาค้าง บรรเทาอาการผื่นแพ้ และลดความร้อนในร่างกาย เหมาะกับเมืองไทยในขณะนี้ ที่ร้อนขึ้นเรื่อย ๆ ชารางจืดไม่มีพิษดื่มเป็นประจำได้ทุกวัน

            ชามะตูม บำรุงสุขภาพ (Tonic)  ทำจากผลมะตูมแก่ บดเป็นผง ให้น้ำชาสีแดงออกน้ำตาล มีกลิ่นหอมหวานชวนดื่ม ส่วนใหญ่จะแต่งรสด้วยน้ำตาล เพื่อให้ได้รสชาติที่ดีขึ้น มะตูมเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณบำรุงธาตุ แก้ร้อนใน เป็นยาอายุวัฒนะ

            ชาขิง แก้หวัด และช่วยย่อย (Cold aid, digestive aid)  ทำจากเหง้าขิงแก่ ที่มีน้ำมันหอมระเหย มีสรรพคุณทางร้อน ช่วยบรรเทาหวัด แก้คลื่นไส้อาเจียน เมารถเมาเรือ ช่วยย่อยอาหาร แก้ท้องอืดหากคนเราถ้าระบบย่อยอาหารไม่ดีแล้ว ระบบอื่นก็จะพลอยรวนไปด้วย

            ชากระเจี๊ยบ ขับปัสสาวะไขมันในเลือด (Diuretic, Lower blood cholesterol)  ได้มาจากดอกของกระเจี๊ยบแดง มีคุณสมบัติในการลดไขมันในเลือด ลดความดันโลหิตสูง แก้กระหายน้ำ ทำให้ชุ่มคอชื่นใจ ชากระเจี๊ยบมีสีแดง รสเปรี้ยวมักเติมน้ำตาลเพื่อแต่งรส

            ชาตะไคร้ ขับลม ช่วยย่อย (Digestive aid , anticramp)  ทำจากต้นและใบตะไคร้อบให้แห้งแล้วบด ตะไคร้จะมีกลิ่นหอม ช่วยย่อยอาหาร แก้ลมวิงเวียน แก้ปวดเกร็งในท้อง ขับเหงื่อ ขับปัสสาวะและมีรายงานการทดลองพบว่า ตะไคร้นั้นมีคุณสมบัติต้านมะเร็งได้อีกด้วย

            ชาใบเตย บำรุงหัวใจ ขับปัสสาวะ (Tonic, diuretic)  ทำจากใบเตยหอม อบแห้ง บดเป็นผง มีสีเขียวใบเตย มีกลิ่นหอมชื่นใจใบเตยมีคุณสมบัติขับปัสสาวะ ช่วยลดน้ำตาลในเลือด ชาใบเตยจึงเหมาะกับคนที่เป็นโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง คนธรรมดาทั่วไปก็ดื่มได้กลิ่นหอมของใบเตยชื่นใจ คลายเครียดได้ดี

            ชาชุมเห็ดเทศ ช่วยระบายท้อง (Laxative)  ได้จากใบชุมเห็ดเทศคั่วให้แห้ง เพื่อลดการไซ้ท้อง แล้วบดเป็นผง ให้น้ำชาเป็นสีน้ำตาลมีกลิ่นหอมของใบไม้คั่ว มีสรรพคุณเป็นยาระบาย แต่หากดื่มเป็นประจำร่างกายก็อาจดื้อยาได้ ควรหาวิธีอืนในการสร้างนิสัยการถ่ายให้เป็นประจำโดยวิธีอื่นด้วย

            ชาใบฝรั่ง ดับกลิ่น ฆ่าเชื้อ (Deodorant & antiseptic, antidiarrhea)  ทำจากใบฝรั่งไทยอบให้แห้ง บดเป็นผง มีกลิ่นหอมชวนดื่ม มีคุณสมบัติดับกลิ่นปาก ฆ่าเชื้อในปากและคอ เหมาะที่จะรับประทานหลังอาหาร สามารถที่จะใช้ชาใบฝรั่งระงับอาการท้องเสีย (ในรายที่ไม่มีไข้) แต่ต้องชงอย่างเข้มข้นกว่าปกติ

            ชาหญ้าหนวดแมว ขับปัสสาวะ (Diuretic)  ทำจากหญ้าหนวดแมวอบแห้งบด มีรสคล้าย ๆ ใบชา มีคุณสมบัติขับปัสสาวะ ขับนิ่วก้อนเล็ก ๆ มีคุณสมบัติขับกรดยูริค เหมาะกับคนที่เป็นต่อมลูกหมากโต คนที่เป็นนิ่วก้อนเล็ก ๆ ชวยลดน้ำตาลในเลือด เหมาะกับคนที่เป็นโรคเบาหวาน มีโปรแตสเสียมสูง ระวังการใช้กับคนที่เป็นโรคหัวใจ

            ชาดอกคำฝอย ลดไขมันในเลือด (Lower blood cholesterol)  ได้จากดอกคำฝอยมีสีแดงชวนดื่ม กลิ่นหอมชื่นใจ มีคุณสมบัติลดไขมันในเส้นเลือด ขับเหงื่อ เป็นยาระบายอ่อน ๆ บำรุงเลือดสตรี ขับระดู ระงับอาการปวดในสตรีที่รอบเดือนไม่ปกติ

            ตัวอย่างชาสมุนไพรที่กล่าวมา เป็นชาสมุนไพรไทย ที่มีขายอยู่มากในท้องตลาด ล้วนแต่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ สามารถดื่มได้ทุกวันบ้านเรายังมีสมุนไพรมากมาย ที่สามารถพัฒนาให้อยู่ในรูปแบบของชาสมุนไพรได้ เช่น เราสามารถำชาใบมะกรูด ชากะเพรา จากก้นครัวของเรา มารับรองแขก แม้ไม่มีขาย เราเพียงแต่เอาใบมะกรูดที่ใช้ไม่หมดมาผึ่งลมจนแห้ง (ต้องผึ่งลม อย่าตากแดด เพราะกลิ่นและตัวยาจะหายไป) แล้วหั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ ใส่โหลปิดให้สนิททิ้งไว้ เวลาจะใช้ก็เอามาชงต่างใบชาหรือจะใช้น้ำผึ้งแต่งรสเวลาดื่มก็ดี แค่นี้เราก็มีน้ำชารับรองแขกที่ไม่เหมือนใคร

            ชาสมุนไพรจึงเป็นคุณค่าวัฒนธรรมของตะวันออก ที่แพร่กระจายไปทั่วโลก การดื่มชาสมุนไพรก็คือ การสานต่อวัฒนธรรมสุขภาพดั้งเดิมทั้งยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพ เมื่อเปรียบเทียบกับน้ำอัดลมที่มีเพียงน้ำตาลสร้างความหวาน คาเฟอีน และกลิ่นสังเคราะห์แล้วอัดลมลงไป ลองดื่มชาสมุนไพรไทยที่มีคุณค่าและคุณประโยชน์ดีกว่าเป็นไหน ๆ และยังไม่เป็นอันตรายหากได้ทำกินเอง แถมยังราคาประหยัดอีกด้วย

            การดื่มชาสมุนไพรหลังอาหาร หรือดื่มไปพร้อม ๆ กับการรับประทานอาหารนั้น นอกจากจะเป็นการช่วยบำรุงสุขภาพร่างกายแล้วในทางแพทย์วิจัยได้ว่ายังสามารถช่วยให้ระบบการทำงานของร่างกายในหลาย ๆส่วนเช่น ระบบการย่อยอาหาร ระบบขับถ่าย ระบบปัสสาวะ หัวใจทำงานได้ดี และยังเป็นตัวช่วยสะสาง ขับล้างไขมันที่เกาะติดอยู่ตามลำไส้อีกด้วยหรือที่เรียกว่า Detox สมุนไพรที่บ้านเรามีอยู่มากมายนี้ล้วนแล้วแต่มีประโยชน์แถมยังหาได้ง่ายอีกด้วย ประโยชน์ของชาสมุนไพรมีมากมายมหาศาลขนาดนี้ คงไม่น่าจะปล่อยให้รู้แล้วผ่านเลยไปใช่หรือเปล่าคับ ยุคนี้ต้องดูแลตัวให้ดีก่อนถึงมือหมอน่าจะเป็นสิ่งที่หลาย ๆ คนต่างปรารถนามากที่สุด..... 

อ้างอิงจากหนังสือ ดื่มชาเพื่อสุขภาพ เขี่ยนโดย ไพบูลย์ เจริญพรเวช

สถิติ
เปิดเว็บไซต์ 03/06/2009
ปรับปรุง 16/08/2014
สถิติผู้เข้าชม 1,072,974
Page Views 1,358,381
สินค้าทั้งหมด 27
 

หมวดหมู่สินค้า

สินค้ามาใหม่
สินค้าขายดี
สินค้าโปรโมชั่น
 
ชมรมอนุรักษ์สมุนไพรไทย
ลำปางรักษ์สมุนไพร
วัดสนามใน
http://www.kohyaoyaivillage.com/
http://www.nasarahouse.com/
http://www.ภัทรสมุนไพร.com/
เครื่องบรรจุแคปซูล

   

 
   
view